''BUZAĞILARDA AĞIZ SÜTÜ VE ÖNEMi''

 Ağız sütü yeni doğan bir buzağıya verilecek ilk ve en önemli gıdadır.  Ağız sütü, normal süte göre iki misli kuru madde, üç misli mineral madde ve beş misli protein içerir. Ağız sütünün içerdiği vitamin ve enerji de normal sütten daha fazladır.  Bağışıklı maddeleri buzağının sağlığı ve yaşama gücü üzerine oldukça etkilidir. Buzağı sağlığı açısından ağız sütünün iki önemli etkisi vardır. Ağız sütü hafif ishal yapıcı özelliği ile doğum sonrası bağırsaklarda birikmiş katı dışkının (meconium) kolayca dışarı atılmasını sağlar. Böylece bazı zehirli (toksik) maddeler içeren bu katı dışkının temizlenmesine yarar. Ağız sütü içirildikten sonra 56 saat içinde siyah renkli bir katı dışkının dışarı atıldığı gözlenmelidir. Eğer bu görülmezse hayvanın makatına parmak ucu sokularak dışkı yapması için uyarılmalıdır.

AĞIZ SÜTÜ (KOLOSTRUM):

Doğumdan hemen sonra memeden salgılanan koyu kremsi, sarı renkli ve bileşimi normal sütten oldukça farklı bir sıvıdır.

Doğuma yaklaşık beş hafta kala meme bezinde başlayan kolostrum salgılama, gebeliğin son iki haftasında maksimum seviye ulaşır. Kolostrum buzağılarda içerdiği immünoglobulinler (İG) sayesinde hastalıklara karşı direnç sağlar. Kolostrum besin maddeleri içeriği normal süte göre farklılıklar gösterir.

BUZAĞILARA AĞIZ SÜTÜ NE KADAR VERİLİR?

• Buzağılara doğumu takiben en kısa sürede başlanarak, ilk 3 gün, günde 3 öğün, öğünde en az 1.5 lt olmak üzere, günlük toplam 4-5 litre ağız sütü içirilmeli,
• Genel Kural: Ortalama büyüklükteki bir siyah-alaca buzağı doğumu takiben ilk 6 saat içinde en az 2-3 litre ağız sütü tüketmeli.
• İlk 12 saat önemli olup bu sürede bağışıklık maddelerinin yarayışlılığı daha yüksektir,
• Ağız sütü verilmesinde kovadan içme ve emme yerine biberonla içirme tercih edilmeli,
• Ağız sütü taze olmalı, farklı hayvanların ağız sütleri karıştırılıp kullanılmamalı,
• Ağız sütü 37 C sıcaklıkta, biberonla 80 cm yükseklikten ve 45 derecelik açı ile içirilmelidir.

Ağız sütünün salgılanmasının 5 gün kadar devam ettiği kabul edilmektedir. Her ne kadar doğumdan 24 saat geçtikten sonra ağız sütünün bağışıklık özelliğinden yararlanma olanağı ortadan kalkıyorsa da 2-5 günler arası sağılan sütler ekonomik olarak yine de değerlidir. Çünkü bu sütler besin maddeleri bakımından normal süte göre daha zengindir. Bu nedenle ağız sütlerinin fazlası koyuluğuna göre bir misli veya % 50 oranında ılık suyla sulandırılmak suretiyle süt içen buzağıların sütü içine katılmalıdır.

Sonuç olarak buzağıların solunum yolu ile sindirim yolu hastalıklarını yapan etmenlerin buzağının vücuduna girmesini engellemek hemen hemen imkansızdır. Ancak ağız sütü yolu ile buzağılara sağlayacağımız bağışıklık maddelerinin buzağıları koruyacağı kabul edilmelidir. Sağlıklı buzağı için ağız sütünün etkilerini bilmemiz ve doğru kullanmamız gerekmektedir.